Sauna – dla ciała i dla ducha

Słowo „sauna”, pochodzące z języka fińskiego, oznacza rytuał oczyszczający ciało oraz duszę, który przywraca poczucie równowagi i harmonii. W praktyce jest to naprzemienna kąpiel w gorącej parze i zimnej wodzie, która posiada wyjątkowo pozytywny wpływ na ludzki organizm.

Skąd wzięły się sauny?

Już przed wiekami uważano, że dobrze nagrzane ciało staje się o wiele bardziej odporne na przeziębienia, reumatyzm i inne schorzenia. Najbardziej zbliżona do dzisiejszej sauny kąpiel parowa znana była zarówno Rzymianom, Grekom, Słowianom, Germanom, Turkom, jak również Finom. W zależności od szerokości geograficznej korzystali oni z nagrzanych kamieni, zakrytych ziemianek oraz prowizorycznych saun fińskich, pośrodku których rozpalano ognisko. Szacuje się, że to właśnie Finowie znają korzyści płynące z korzystania z sauny już od ponad 2000 lat.

Jednym z najbardziej znanych typów sauny, niezmienionym mimo upływu czasu, jest jednoizbowa, drewniana chatka z otwartym piecem pośrodku, zwana przez Finów savusauna.

Rodzaje sauny

Możemy wyróżnić następujące typy saun:

• sauna sucha – znana również jako sauna fińska, w której temperatura dochodzi do 100 stopni Celsjusza, a wilgotność powietrza waha się pomiędzy 10-15%,
• sauna parowa – charakteryzuje się temperaturą dochodzącą do 50 stopni Celsjusza oraz większą niż w saunach suchych wilgotnością powietrza, bo dochodzącą nawet do 100%,
• sauna solna – sauna sucha, zbudowana z paneli ściennych zawierających foremne bryły solne,
• sauna na podczerwień – sauna o stosunkowo niskiej temperaturze powietrza (do 60 stopni Celsjusza), w której brak tradycyjnego pieca, a do ogrzewania wykorzystywane są ceramiczne lub węglowe promienniki podczerwieni, przez co skuteczność działania jest znacznie podwyższona,
• sauna parowo-ziołowa – sauna charakteryzująca się wysoką wilgotnością i niską temperaturą dochodzącą do 65 stopni Celsjusza. W saunach tego typu wykorzystywane są zioła i olejki eteryczne, które nasycają powietrze i pozwalają na swobodną inhalację.

Zasadniczo różna od tradycyjnej sauny jest łaźnia rzymska. Mimo że zasada działania jest podobna, a w jej pomieszczeniu może być zainstalowany piec, podstawową różnicą jest wystrój. Łaźnia rzymska posiada znacznie większą powierzchnię od standardowej sauny, a jej wnętrze nie jest wykonane z drewna. Ściany oraz podłogę najczęściej pokrywają kamienne płytki - przeważnie jest to marmur, nieco rzadziej granit i bazalt. Stosuje się również ceramiczne płytki łazienkowe. Kolejną istotną różnicą jest większy wymóg dbałości o sprawny odpływ wody i skuteczną wentylację po każdej sesji kąpielowej. Przyjętą zasadą jest również obecność chociażby niewielkiego basenu w pobliżu łaźni, niezależnie od kabiny natryskowej. Klimat łaźni jest również odmienny od panującego w saunie – jest tam znacznie chłodniej (do 50 stopni Celsjusza), a wilgotność sięga 100%.

Jak działa sauna?

Działanie najpopularniejszych saun parowych oparte jest na ogrzewaniu kamieni ułożonych na piecu. Gdy osiągną one odpowiednią temperaturę, polewa się je zimną wodą wywołując tym samym powstanie kłębów pary, która rozprzestrzenia się na całe pomieszczenie.

Odmienną zasadę działania posiadają sauny na podczerwień – zamiast pieca używane są tam ceramiczne lub węglowe promienniki podczerwieni emitujące promienie IR, które równomiernie i głęboko ogrzewają skórę. Różnica między nimi jest znacząca: promienniki węglowe wytwarzają promienie wnikające o wiele głębiej niż w przypadku promienników ceramicznych. Ponadto temperatura powierzchni promienników węglowych jest znacznie niższa niż ich ceramicznych odpowiedników, stąd zwiększa się bezpieczeństwo użytkowników.

Dobroczynny wpływ sauny

Sauna oddziałuje nie tylko na naszą skórę, ale również na cały organizm. Wysoka temperatura sprzyja oczyszczaniu skóry i usuwaniu toksyn, stymuluje krążenie krwi oraz pobudza do działania gruczoły. Regularne wizyty w saunie znacznie poprawiają naprężenie i elastyczność skóry oraz spowalniają procesy starzenia.

Sauna polecana jest również w przypadku chorób układu oddechowego, takich jak astma oskrzelowa, zapalenie oskrzeli oraz w przypadku przeziębień i przewlekłych nieżytów górnych dróg oddechowych. Zalecana jest osobom cierpiącym na bóle reumatyczne i schorzenia stawów oraz przewlekłe bóle mięśni całego ciała. Sauna poprawia pracę serca i pobudza działanie układu krążenia, a tym samym zwiększa ukrwienie narządów wewnętrznych. Zalecana jest w przypadku podwyższonego ciśnienia I i II stadium. Przebywanie w saunie stymuluje metabolizm oraz przyspiesza regenerację organizmu w przypadku urazów narządów ruchu. Działanie sauny wspomaga również pracę nerek oraz łagodzi ból, przyspieszając jednocześnie proces leczenia.

Głównym zadaniem sauny jest podniesienie odporności całego organizmu poprzez skurcz i rozkurcz naczyń krwionośnych oraz redukcja napięcia nerwowego.